|
 
|
|
|
|
|
 | |
Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarı olarak Ağustos 2007 başlayıp şubat 2008 sona eren ve Uluslararası Kalite Kontrol Kuruluşu olan EQAS firmasının dış kalite kontrol uygulamalarından ASO,CRP ve RF prgramlarına katıldık. Tarafımıza gelen ve değeri bilinmeyen kontrol serumlarıyla yaptığımız çalışmalar sonucunda Türkiye sıralamasında 70 hastane içeriside 12. ve Dünya sıralamasında 556 hastane içinde 102.sırada başarılı sonuçlar elde edilmiştir.
Bu haber 29-05-2008 tarihinde eklendi veya güncellendi. Toplam okunma sayısı: 308
|
|
|
|
| |
Neden Kalite Kontrolü ?
• Sağlık hizmetlerinde “sıfır hata” hedef alınmak durumundadır.
• Yanlış bakılan bir kan sonucunda, başka bir kişide HIV,HBV,HCV infeksiyonu gelişebilir.
• Yanlış tetkikler sonucu insanlar hasta olabilir, ölebilirler.
• Bu nedenle,hataları önleyecek bir kalite kontrol sistemi kurulmalıdır.
Veriler ve İstatistikler Geçerlidir
Kalite kurallarına göre :
• “ Benim kanaatime göre ”,
• “ Benim deneyimlerime göre ” yaklaşımları geçerli değildir.
• Veriler,İstatistikler temel alınmalıdır.
İnternal Kalite Kontrolü:
• Laboratuvarın her çalışmasında,veya da laboratuvar içinde uyguladığı kalite kontrolüdür.
• Her test çalışmasında pozitif ve negatif kontrolleri koymak
• Sonucu bilinen kontrol hasta serumu kullanmak
• Normal,düşük ve yüksek kontrol serumları kullanmak
• Kalibratörler kullanmak
• Cihazın periyodik kalibrasyonlarını yapmak gibi çalışmalar
Eksternal Kalite Kontrolü:
• İnternal kalite kontrolü yeterli mi?
• Sizi başkaları değerlendirmeli !
• Benzerleriniz içindeki yeriniz nedir?
• Verilerinizi nasıl daha iyi hale getirebilirsiniz?
• Sürekli iyileştirmede istikrarı nasıl sağlayabilirsiniz?
• O halde kendinizi standardize etmek için ,
Eksternal Kalite Kontrol programlarına KATILMALISINIZ !
Laboratuvarlararası Kalite Kontrol Programlarını Kimler Düzenliyor ?
• Laboratuvar Uzmanlık Dernekleri
• Bu alandaki vakıflar
• Bazı diagnostik firmalarının desteğin kuruluşlar
• Ticari amaçlı organizasyonlar
Ancak bunların çoğunluğu ticari amaçlı olmayan ,Genellikle devlet ve meslek kuruluşları destekli,Çoğunlukla özel kuruluş statüsünde çalışan organizasyonlardır.
Başlıca Laboratuvar Kalite Kontrol Kuruluşları Hangileridir ?
USA:
• College of American Pathologists (CAP)
• American Proficiency Institute (API)
(12.000 üzeri katılımcı, ASCP destekli)
• Eyaletler (New York 1.000,New Jersey 500, Wisconsin 2500,Ohio 200 vb.)
• Accutest (2.000’den fazla katılımcı)
• CDC (Spesifik testlere yönelik)
İngiltere Merkezli
• BİO-RAD EQAS (External Quality Assurance Services)(Genel biyokimya,TDM,Tümör markırları,Immunoassay)12 ayda 24 örnek,50 ülkeden fazla katılımcı
• LABQUALITY EQAS
Yılda 1-6 kez. 32 ülkeden 2280 laboratuvar
• RIQAS (Randox)
Yılda 24 örnek.900 civarında katılımcı
• UK NEQAS
Yılda 2-22 örnek.500 civarı UK,200 kadar UK dışı
• INSTAND
Almanya’da. Yılda 6 kez katılım
------------------Diğer Avrupa Ülkeleri-----------------
• Belçika (EKE) :Hükümet destekli
• Polonya CEQAS :Polonya Tıp Birliği destekli 200 laboratuvar
• Polonya Polmicro :Mikrobiyoloji için.Devlet destekli.400 Laboratuvar
• DGKC (Almanya)
• Portekiz Eqas :260 laboratuvar
• Rusya :Yılda 1-6 kez.5083 laboratuvar.Zorunlu.
• İrlanda (IEQAS) :49 laboratuvar
• Norveç (NOKLUS):Devlet ve dernekler destekli. Yılda 4 kez. 1700 laboratuvar.
• İsviçre (CSCQ) :Yılda 4-12 kez. 4500 laboratuvar
• Fransa Ulusal programları var.
-------------------Diğer Dünya Ülkeleri-----------------
• Japonya (JAMT) :Dernek destekli.1900 laboratuvar
• Japonya (JMA) :2600 katılımcı
• Japonya (JARCL) :310 katılımcı
• Kore KEQAS :Hükümet destekli. 500 katılımcı
• Çin CNEQAS :Devlet destekli. Yılda 2-3 kez.
• Diğer EQAS :Hindistan, Endonezya, Brezilya, Ürdün,Kenya, Malezya, Senegal, Suriye, Tayland,Tanzanya, Kore, Mısır,Eritre,Kongo,Meksika, Kenya,Srilanka,Tanzanya,Myanmar,Nepal,Nijerya,Umman,Filipinler,Uruguay, Porto Riko, Küba, Zimbabwe.
Hangi Test Panelleri İçin Düzenleniyor ?
• Genel biyokimya
• Tiroid ve fertilite hormonları
• İlaç düzeyleri
• Tümör markerları
• Diğer çeşitli biyokimya testleri
• İdrar tetkiki
• Hematoloji
• Koagulasyon testleri
• Bakteriyoloji ve kültürler
• Antijen arama testleri
Hangi Test Panelleri İçin Düzenleniyor ?
• Bakteriyoloji ve kültürler
• Antijen arama testleri
• Mikoloji
• Parazitoloji
• İmmunoloji, hepatit, HIV testleri
• İmmunohematoloji
• CDC gibi bazı kuruluşlar spesifik testler için düzenliyor(HIV,kurşun,kadmiyum vb.).
Örneklerin Sıklığı:
_______________________________________
Bazı programlar her 15 günde bir. Özellikle biyokimya ve hormonlar.RIQAS, BIO-RAD, UK NEQAS gibi.CAP,API ve çoğunlukla diğerleri yılda 3-4 kez.Bazı paneller yılda 2 kez.Bazı ülkeler yılda 1-2 kez.Gönderilen örnek 10-20 günde çalışılıp internet veya fax yoluyla bildirilmeli.
----------------Cihaz ve Yöntem Seçimi---------------
Genellikle serbest.Ancak cihaz ve yöntem bildirilmeli.Her Laboratuvar önce kendi cihaz ve yönteminin olduğu grupta,sonra genelde değerlendirilir.
-Örneğin API’de hemogram için 57 farklı cihazla,
-Immunoassay için 33 cihaz,45 farklı kitle
-BOS tetkiki için 21 farklı cihaz,30 farklı kitle
-CAP’de hepatitler için 10 farklı marka,17 farklı kitle katılım mevcuttur.
--------------------Değerlendirmeler-----------------
En standardize ülke ABD.
Değerlendirmeler zorunlu testler üzerinden yapılır.
Zorunlu testler,yapabilme yetkisi için,kalite kontrolünde başarılı olunması gereken testlerdir.
“Yöntemleri standardize hale gelmiş”testlerdir.
Hedef Ne Olmalı ?
------------------------------------------------------------------
• Stabil giden testlerin sürekliliğini sağlamak
• İyi giden panellerin sürekliliğini sağlamak
• Başarılı panel oranını artırmak
• Askıya alınan test sayısını en azda tutmak
• Askıya alınan testlerle ilgili iyileştirme,yöntem değişiklikleri vb. çalışmaları yaparak, bu testleri başarılı çizgiye getirmek.
Bir Laboratuvar Bütün Panellere Katılmak Zorunda mıdır ?
• Hayır. Yapmak istediği panellere katılır. Ancak bu panellerden yetkili olur.
Başarı Değerlendirmesi Hangi Testler Üzerinden Yapılır ?
----------------------------------------------------------------
• Katılımı zorunlu testler üzerinden yapılır.
Örn. Biyokimyada T.bilirubin girer,D.bilirubin sonucu girmez.
ALT, AST girer, GGT girmez. Free T4 girer, Free T3 girmez.
Hgb, Htc, WBC girer, retic. ve sedim girmez. İdrar kültürü girer, koloni sayımı girmez. HIV, HBsAg, HBc Total girer, Anti-HBs, Anti-HCV girmez.
Eksternal Kalite Kontrolü Ne işe Yarar ?
• Yasal koruma sağlar(Tazminat davaları artıyor)
• Sertifikasyon-Akreditasyon için gerekli
• Kaliteli hizmet – Sürekli iyileştirme için gerekli
• Yapılan işe güven için gerekli Neler Gerekli ?
Önemli Uyarı:Asla CE Onaysız Ürün Kullanılmamalı !
• 14 Nisan 2005’ten itibaren CE onaysız ürün kullanımı yasaklandı !
• Özellikle HIV, HCV, HBsAg testleri için bu durum çok önemli.Çünkü tazminat davaları bu alana yoğunlaşıyor !
• Bu testler için CE kuralları çok sıkı !
• CE onaylı fazla ürün yok !
• Yanıltıcı CE belgeleri veriliyor !
• Herhangi bir davada CE onaysız kit kullanımında laboratuvar sorumlusunun tazminat ödemesi kaçınılmazdır.
Ülkemizde Ne Yapmalı ?
---------------------------------------------------------------
• Zorunlu kalite kontrolü getirilmeli.
– En basit düzeyde katılımı olan,
– Tüm hastaneler,poliklinikler,tetkik yapan sağlık ocakları ve 1. basamak birimler dahil, özel veya resmi, tetkik yapan tüm birimlerin katılımı zorunlu olan laboratuvar kalite kontrolü,
– Temel testlerden zorunlu katılım
• Gönüllü kalite kontrolünü ise, daha geniş parametrelerde isteyen laboratuarlar sürdürür
Düzenlemeleri Hangi Kuruluşlar Yapmalı ?
------------------------------------------------------------------
• Sağlık Bakanlığı yasal düzenlemeleri yapmalı, Uzmanlık Dernekleri bu düzenlemelere katılmalı
• Denetlemeleri Sağlık Bakanlığı-Uzmanlık Dernekleri birlikte yapmalı
• Uzmanlık Dernekleri, üyelerin eğitimini yönlendirmeli ve geliştirmeli
Laboratuvar Kalite Kontrol Düzenlemelerinin Temeli Nereye Dayanıyor ?
• CLIA 88 (Clinical Laboratory Improvement Amendments)’e dayanıyor.
• Bu düzenlemelere son şeklinin verilmediği söyleniyor(Sharon Ehrmayer: When I used to ask, the answer was always: “6 months from now or by the end of the year”).
• Ancak hala daha iyisi yok.
• CAP ve JCAHO CLIA 88’e göre hareket ediyor.
• Buna tabi 38.000 kuruluş var.
• Kullanılan tüm testler FDA onayı almış olmalı.
Eksternal Kalite Kontrolüne Katılım Ücretli midir ?
----------------------------------------------------------------
Genelde ücretlidir.
Burada bir hizmet sunumu vardır ve hizmeti satın alanlar bir bedel ödemektedirler. Çok az ücretsiz program vardır. Bunlar da CDC gibi, araştırma amaçlı programlardır.
Bu haber 29-05-2008 tarihinde eklendi veya güncellendi. Toplam okunma sayısı: 362
|
|
|
|
| |
Günümüzde el yıkamanın gerekliliğini tartışmaya bile gerek yoktur. Ancak halen el yıkamanın önemi ve yönteminin tam anlatılamaması bir sorun oluşturmaya devam etmektedir. Yapılan çalışmalar, iyi yıkanmamış ellerden uzaklaştırılamayan mikro organizmaların kişiden kişiye taşınabildiğini ortaya koymaktadır.
Nitekim ABD'nde yapılan ciddi bir çalışma, ellerini uygun yıkamayan sağlık çalışanlarının %41 'inde patojen (hastalık yapıcı) mikroorganizmalardan önemli bir kısmının 7 güne dek taşınabildiği ve bulaşabildiğini göstermiştir. El yıkamadaki ana amaç elde mevcut olan mikroorganizmaların infeksiyon oluşturamayacak düzeylere indirilmesidir.
Su ve sabunla doğru yıkamayla ellerin üzerinde olan ve bulaşmadan asıl sorumlu cildin geçici florasının tamamının temizlenebildiği iyi bilinmektedir. El yıkamada aşağıda sıralanan noktaları bilmek önemlidir.
1- El yıkama sabun, deterjan veya dezenfektan kullanılarak yapılmalıdır. Sadece su kullanmak yeterli dekontaminasyon sağlayamaz.
2- El yıkamada ılık su kullanılmalıdır. Sıcak su elleri tahriş eder ve mikroorganizma girişine zemin hazırlar.
3-El yıkanırken tüm takıların çıkartılması uygundur.
4- Sabunun kuru tutulması önemlidir. Sabun kabının drenaj sağlayacak biçimde olması gerekir. Uygun koşullarda kullanılmayan sabunlarda da patojen (hastalık yapıcı) mikroorganizmaların ürediği unutulmamalıdır. Likit sabun kullanılıyorsa sabun kapları tam olarak boşaldığında temizlenip kurulandıktan sonra yeniden doldurulmalıdır. Bu önerilere uyulmadığı taktirde buralarda üreyen mikroorganizmalar infeksiyon bulaşmasına neden olur.
5- Etkili bir el yıkama işlemi 30 sn ile 1 dakikalık sürede gerçekleştirilir. Eller çok kirli ise bu süre 2-5 dk. Kadar uzayabilir.
6- Eller sabun veya deterjanla bileklere kadar köpürtülmelidir
7- Sabunun suyun altına tutularak köpüklerden temizlenmesi sağlanmalıdır. Köpük, sabunda mikroorganizma yerleşimini kolaylaştırabilir
8- Tüm yıkama işlemi boyunca eller dirseklerden aşağı da tutulmalıdır. Böylece kirli suların parmak uçlarından lavaboya direk akışı sağlanmış olur.
9-Eller yıkandıktan sonra mutlaka durulanmalı ve iyice kurulanmalıdır. Çünkü eller ıslak veya nemli kalırsa bakteri bulaşması kolaylaşır.
10- Yıkama sonrası parmak araları ve avuç içleri iyice kurulanmalıdır. El kurulamada doğru seçenek kağıt havlu kullanılmasıdır.
Kumaş havlular nemli kalabildiğinden kontamine olabilirler. Sıcak hava püskürt:en kurutma sistemlerinin zaman kaybına neden olması, yeterince kurulama yapamaması, gürültülü olması ve dolaşan havanın kontaminasyonu yolu ile yıkanmış ellere yeniden yapıların yerleşebilmesine neden olması yüzünden önerilmemektedir.
Kağıt havlu ile el kurulamanın ortalama süresi 7-9 sn olmalıdır. Kağıt havlu kurulamanın yanı sıra mekanik temizlemeyi sürdürür.
Unutulmamalıdır, "doğru el yıkama" enfeksiyonlardan korunma ve yayılmasını önlemede son derece ucuz ve etkili bir yöntemdir.
Bu haber 29-05-2008 tarihinde eklendi veya güncellendi. Toplam okunma sayısı: 250
|
|
Eliza
Nefelometre
|
